Tijd voor iets meer inhoudelijks:
In een bijlage van de NRC van vorige zaterdag stond een heel interessant stuk van Herbert Blankesteijn: Internet wordt door Nederlandse politici totaal verkeerd gebruikt. Het stuk behandelt in kort bestek zo'n beetje alles wat in 23 archiefdingen aan bod komt: bloggen, podcasten en twitteren, en het nieuwste dingetje: de App van iPhone. Over Twitter heeft hij een leuk feitje: iedere maand lekt 40 % van de gebruikers van Twitter weg. Omdat er nog steeds nieuwe mensen bijkomen lijkt het nog steeds hot.
Verder een hele leuke observatie over het gebruik van "dingetjes" door politici op Internet. Er zijn drie fases: pioniers trekken publiciteit doordat ze het nieuwste communicatiemiddel via Internet gebruiken; daarna moet iedereen meedoen om de moderne schijn op te houden (volgens mij zit Twitter dus dik in fase twee), en in fase drie "kun je er veilig mee ophouden" omdat het toch niemand meer kijkt. Conclusie: politici gebruiken dit soort dingen alleen om in de krant te komen! Het zijn speeltjes, maar oprechte interesse in de nieuwste communicatiemiddelen en de burger ontbreekt. Zou die interesse er wel zijn dan zouden dit soort middelen gebruikt kunnen worden om de burger actief betrokken te krijgen. Kijk ter illustratie naar de manier waarop Obama tijdens zijn campagne het internet wel effectief gebruikte.
Grappig! Mijn eerste reactie was: zelfs politici zijn beter bij de tijd dan wij! Wij slaan nu pas gebouwbreed aan het bloggen en twitteren. En toen sloeg de twijfel toe: lopen we niet te ver achter, heeft het nog zin om oude "dingetjes" te gaan leren? Moet ik me nog verdiepen in podcasten, zit dat al niet in fase drie? Morgen is er al weer iets nieuws. Hoe blijven we in godsnaam bij?
Nou is dit soort denken bekend terrein voor iedere schoenenfanaat: de situatie is tegelijk urgent en hopeloos. De uberhippe laarsjes van nu zijn volgend seizoen alweer uit. Het is niet nuttig of belangrijk, maar je koopt ze toch. Straks liggen ze vergeten in de kast.
De politici die Blankesteijn beschrijft gaan om met internet zoals schoenenfanaten met de mode meegaan. Het gaat er niet om dat je erop kunt lopen, het gaat juist om de trends. En omdat dit geldt voor heel veel gebruikers leveren die politici precies wat dit soort gebruikers verwachten: de laatste modegril. Je kunt dat zielig vinden, maar is het verkeerd gebruik van internet? Dat hangt helemaal af van je doel. Als je hoopt dat je een jong publiek bereikt, dan is het misschien juist wel slim. Zolang je maar geen diepgravend inhoudelijk debat wil voeren. Maar als de kern van je boodschap is: “ik ben modern en ik vindt dit” , dan is de nieuwste vorm ook de beste manier om zo’n boodschap te verspreiden. Je slaat bovendien twee vliegen in een klap: de wat ouderwetsere delen van je doelgroep krijgen via de krant wel mee dat je erg modern bent.
Anders wordt het als je verwacht dat je de “burger actief betrokken krijgt” via internet. Of dat werkt hangt heel erg af van de politieke omstandigheden. Twitter is natuurlijk geen inhoudelijk debat, maar momenteel in Iran wel de manier om mensen op de been te krijgen. Daar werkt het nieuwste dingetje juist heel goed. Andersom: het grote punt tijdens de verkiezingscampagne van Obama was dat hele groepen Amerikanen sowieso toe waren aan verandering. En in het Amerikaanse politieke systeem spelen vrijwilligers een grote rol. Internet werd goed ingezet om die vrijwilligers te mobiliseren, maar tijdens de vorige verkiezingen had dat waarschijnlijk niet geholpen. In Nederland hebben politici als Wilders een grote schare volgelingen die zich bijzonder actief op internet bewegen. Het probleem lijkt me dus eerder dat de meeste Nederlandse mainstream partijen zich niet oprecht bezig houden met de burger, dan dat ze niet weten hoe ze internet moeten inzetten. Het kan zijn dat je doelgroep je slogans niet interessant vindt, maar dat ligt niet aan het dingetje.
